Ekspertiz raporu (değerleme raporu), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) lisansına sahip bir değerleme şirketinin hazırladığı gayrimenkul değerleme raporudur. Raporda taşınmazın piyasa değeri, hukuki durumu ve temel teknik özellikleri yer alır.
Ekspertiz ne zaman zorunludur?
- Gayrimenkul yoluyla ikamet izni. Değerleme raporundaki değer en az 200.000 $ olmalı (16.10.2023 sonrası alımlar için) ve mahalle yabancıların ikamet kaydına açık olmalıdır.
- Yatırım yoluyla vatandaşlık. Rapordaki değer en az 400.000 $ olmalı; taşınmaz 3 yıl satılamaz.
- Diğer işlemler. Tapu müdürlüğü olağan alımlarda da rapor isteyebilir.
İkamet ve vatandaşlıkta esas alınan, sözleşmedeki fiyat değil değerleme raporundaki değerdir. Değerleme uzmanı taşınmazı eşiğin altında değerlendirirse, daha yüksek bir bedel ödemiş olsanız bile başvuru için yeterli olmaz.
Değerleme nasıl yapılır?
Lisanslı şirketin değerleme uzmanı taşınmazı yerinde inceler ve tapu ile belediye kayıtlarıyla karşılaştırır. Ardından belirli taşınmaza ve değerleme tarihine bağlı raporu hazırlar. Hazırlama süresi ve ücret şirkete ve taşınmaza göre değişir; bunları önceden sorup satış takvimine dahil etmek gerekir.
Raporda neler yer alır?
- değerleme tarihindeki piyasa değeri;
- tapu bilgileri: malik, mülkiyet türü, takyidatlar;
- iskanın olup olmadığı ve yapının projeye uygunluğu;
- alan, oda planı, genel durum ve fotoğraflar.
Bu nedenle ekspertiz ek bir kontrol işlevi de görür: uzman, taşınmazın fiili durumunu belgelerle karşılaştırır ve uyumsuzlukları rapora yazar.
Geçerlilik süresi
Rapor sınırlı bir süre geçerlidir; bu süre genellikle en fazla 3 aydır. Satış ya da ikamet başvurusu gecikirse yeni rapor almak gerekebilir. Kurallar değişebildiği için rapor sipariş etmeden önce güncel şartları kontrol edin.
Sık yapılan hatalar
- İkamet izni almayı planladığınız taşınmazın bedelini, rapordaki değerin eşiği geçeceğinden emin olmadan tamamen ödemek.
- SPK lisansı olmayan bir şirketten rapor almak; bu rapor kabul edilmez.
- Eski veya başka bir amaçla hazırlanmış raporu kullanmak. Geçerlilik tarihini ve raporun amacını kontrol edin.
- Uzmanın belgeleri incelediğini unutmak: iskan eksikliği veya hisseli mülkiyet gibi sorunlar rapora yansır.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Taşınmazın ikamet izni veya vatandaşlık eşiğini karşılayıp karşılamayacağını önceden değerlendiriyor, ekspertiz sürecini koordine ediyor ve raporun satış ve başvuru tarihinde geçerli olmasını sağlıyoruz. Alım sürecinin tamamı için Alanya'da daire nasıl alınır rehberimize bakabilirsiniz.